της Λένας Διβάνη-Συγγραφέας, επικ. καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών

Κάθε εποχή ονειρεύεται την επόμενη, λένε. Όποιος θέλει να δείξει στα παιδιά του τον κόσμο που θα ζήσουν ας τα πάει μια βόλτα στην Ευριπίδου.O Νίτσε ισχυριζόταν ότι πιο σημαντικό είναι το πώς ονομάζουμε τα πράγματα παρά το πώς είναι. Συνυπογράφω εξ ου και τρομάζω με τις έρευνες που αναδεικνύουν τους ξένους σε κυρίαρχο φόβητρο των Αθηναίων. Των ίδιων Αθηναίων που αμέσως σπεύδουν να διευκρινίσουν ότι ο «δικός» τους ξένος (η Ταμάρα που προσέχει την κατάκοιτη γιαγιά, ο Αλή που μαζεύει τις ελιές) ευτυχώς «είναι εντάξει». Μεταφράζω το παράλογο: όλοι οι ξένοι είναι εξαιρέσεις ενός κανόνα που δεν υπάρχει! Τι συμβαίνει στην πραγματικότητα; Μεταξύ 1950 και 1975 πάνω από 700.000 Έλληνες μετανάστευσαν διεκδικώντας μια ανθρώπινη ζωή. Στη συνέχεια η κατάσταση αντιστράφηκε. 900.000 αλλοδαποί μπήκαν στη χώρα μας για τον ίδιο ακριβώς λόγο. Οι άνθρωποι, βλέπετε, μοιάζουν. Όταν στριμώχνουν τα πράγματα καταφεύγουν στις ίδιες λύσεις. Και όλοι ξεχνάνε- είναι μια τεχνική επιβίωσης, κοινή επίσης. Γι’ αυτό οι βολεμένοι πια Ελληνοαμερικάνοι λησμόνησαν βολικά τα μαύρα χρόνια που η κου-κλουξ-κλαν τους κυνηγούσε ως εγκληματικά μιάσματα και οι ντόπιοι νοικοκυραίοι δεν τους έλεγαν καλημέρα επειδή βρώμιζαν τη γειτονιά τους. Έθαψαν στον πάτο της μνήμης τους την εποχή που για τους συμπολίτες τους δεν ήταν ανθρώπινα όντα με ανάγκες και ελπίδες αλλά επικίνδυνα φαντάσματα. Και ξαφνικά τα φαντάσματα μετακόμισαν στην Αθήνα. Βρωμάνε, μας παίρνουν τις δουλειές, καταστρέφουν τα σπίτια που νοικιάζουν, μας κλέβουν, υποβαθμίζουν τη γειτονιά που μένουν, γεμίζουν τα νοσοκομεία, ρίχνουν το επίπεδο των δημόσιων σχολείων. Αν το καλοσκεφτείτε κατηγορούμε τα φαντάσματά μας για όλα όσα το κράτος παρέλειψε, για τις τρύπες του συστήματος. Για τις επενδύσεις που δεν έγιναν στη δημόσια υγεία, στην παιδεία, στη χωροταξία, στην καθαριότητα, στη διαφύλαξη της ασφάλειας. Ε, λοιπόν όχι, δεν διέλυσαν τα αλβανάκια τα σχολεία. Η οικονομική ύφεση στένεψε σε όλη την Ευρώπη τα κανάλια κοινωνικής ανόδου των χαμηλότερων τάξεων. Η δημόσια εκπαίδευση ως βασικό κανάλι την πλήρωσε. Το κράτος δεν επενδύει πάνω της. Οι πλούσιοι που μπορούν επιλέγουν τα ακριβά ιδιωτικά σχολεία και πανεπιστήμια για τους βλαστούς τους και τα υπόλοιπα παιδιά βράζουν στο καζάνι των διαλυμένων σχολείων της γειτονιάς τους. Μαζί με τα αλβανάκια και τα τσιγγανάκια. Καταδικασμένα στον κοινωνικό πάτο όπως κι αυτά. Δεν υπονόμευσαν οι ξένοι το ΕΣΥ και τα ασφαλιστικά ταμεία. Είναι πολιτική απόφαση η διάλυση του κοινωνικού κράτους. Αντίθετα οι μετανάστες- άνθρωποι νέοι, υγιείς και ακόμη ανύπαντροι- ενισχύουν τα ταμεία με τις εισφορές τους και τα επιβαρύνουν ελάχιστα στην παρούσα φάση. Δεν μας διέλυσαν τις οικογένειες. Αντίθετα μπαλώνουν τις τρύπες που προκάλεσε η αστυφιλία στην παραδοσιακή οικογένεια και την ανυπαρξία κοινωνικής πρόνοιας. Αυτοί
Είναι πολύ βολικά τα φαντάσματα. Δεν έχουν δικαίωμα ψήφου για να μας πάρουν την καρέκλα, δεν έχουν φωνή να μας ξεμπροστιάσουν, δεν έχουν δύναμη να μας αντιμετωπίσουν ανέλαβαν τους γέρους που εγκαταλείψαμε και τα παιδιά που δεν προλαβαίνουμε λόγω καριέρας. Ούτε τις δουλειές μας παίρνουν- εννοείται. Μόνο τις βρώμικες που δεν καταδεχόμαστε. Και κοστίζουν φτηνά. Κάνουν πιο ανεκτή τη ζωή που μας έχει στριμώξει τελευταία. Και το κάνουν ευχαρίστως γιατί στην πατρίδα τους το μεροκάματο είναι πολύ χειρότερο. Κι ακόμη δημιουργούν δουλειές ξοδεύοντας τα χρήματά τους στον τόπο μας. Μας σπρώχνουν να γίνουμε παραγωγικότεροι, μας ξυπνάνε από το λήθαργο. Σε όλη την Ευρώπη η τέχνη ανανεώνεται δραστικά από τους ξένους γιατί οι διακυβευόμενες ζωές επείγονται περισσότερο να εκφραστούν. Αυτή είναι η αλήθεια και όλοι την ξέρουν. Παρ΄ όλα αυτά οι ξένοι παραμένουν φαντάσματα. Τα μίντια κάνουν ό,τι μπορούν για να συνεχιστεί η στρέβλωση της πραγματικότητας ενώ οι σχετικοί επιστημονικοί κλάδοι άργησαν να δώσουν τις πραγματικές διαστάσεις του φαινομένου. Οι περισσότεροι ξένοι παραμένουν εκκρεμείς και γυμνοί απέναντι στο κράτος που τους φιλοξενεί και τη δαιδαλώδη γραφειοκρατία που αντιμετωπίζουν χωρίς καμιά νομική ή ηθική βοήθεια. Στηρίζονται μόνο στα δικά τους αυτοσχέδια δίκτυα υποστήριξης και στις μη κυβερνητικές οργανώσεις που ανέλαβαν ρόλο μαξιλαριού μεταξύ ξένων και κοινωνίας ως φύλακες, δικηγόροι, δάσκαλοι αλλά και νταβατζήδες ενίοτε. Η διοίκηση, παραδοσιακά διαμερισματοποιημένη σε φέουδα όπου βασιλεύουν η μεροληψία, η αδιαφορία και η ατιμωρησία, αποποιείται τις ευθύνες της προφασιζόμενη πως δεν ήταν προετοιμασμένη για υποδοχή μεταναστών. Μοιράζει απλώς τσιγγούνικα κόκκινα, κίτρινα και πράσινα χαρτιά προσωρινής νομιμοποίησης και αρνείται να αντιμετωπίσει το θέμα ολόκληρο. Γιατί; Γιατί απλούστατα είναι πολύ βολικά τα φαντάσματα. Δεν έχουν δικαίωμα ψήφου για να μας πάρουν την καρέκλα, δεν έχουν φωνή να μας ξεμπροστιάσουν, δεν έχουν δύναμη να μας αντιμετωπίσουν. Οσο παραμένουν φαντάσματα μπορούμε ωραιότατα να τους φορτώνουμε τις δύσκολες αποφάσεις. Μπορούμε λ.χ. να χρησιμοποιήσουμε τον φόβο που γεννούν για να νομιμοποιήσουμε την καταστολή και τον έλεγχο εις βάρος του συνόλου των πολιτών, μπορούμε να τους φορτώσουμε την ανεργία και το χάος σε μια πόλη που αρνείται να γίνει ανθρώπινη. Κάθε εποχή ονειρεύεται την επόμενη, λένε. Όποιος θέλει να δείξει στα παιδιά του τον κόσμο που θα ζήσουν ας τα πάει μια βόλτα στην Ευριπίδου. Εκεί θα δουν πώς η Αθήνα ονειρεύεται το μέλλον της. Πολύχρωμο, με αρμένικα μπακάλικα και διεθνή σουπερμάρκετ, χριστιανικές εκκλησίες και τζαμιά, πακιστανικά εστιατόρια και πατσατζίδικα, με κινέζους πωλητές να πουλάν φτηνά μπουφάν σε φοιτητές απ΄ τη Φλώρινα. Και οι κάτοικοί της άνθρωποι όλοι με σάρκα και οστά. Που γελάνε, αλληλοϋπονομεύονται, αλληλοβοηθούνται, κλέβουν άμα πέσει πείνα, ερωτεύονται και πεθαίνουν. Ανθρώπου από λάσπη και φως μαζί. Άνθρωποι πάντως. Όχι φαντάσματα.
 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s